Czym jest instrukcja bezpieczeństwa pożarowego

Instrukcja bezpieczeństwa pożarowego, zwana czasami Instrukcją przeciwpożarową lub Instrukcją pożarową jest dokumentem wymaganym w całym okresie użytkowania budynku, począwszy od jego odbioru. Instrukcja opracowywana jest najczęściej indywidualnie dla obiektu zgodnie z obowiązującymi przepisami przeciwpożarowymi. Zazwyczaj zwiera ona dokumentację graficzną, której również wymagają przepisy. Podstawą prawną do tworzenia Instrukcji pożarowej jest rozporządzenie MSWiA z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, poz 719). Czytaj dalej Czym jest instrukcja bezpieczeństwa pożarowego

Po co te kaski? O hełmach ochronnych dla różnych grup pracowniczych

Według statystyka około 12% zgłoszonych wypadków na stanowisku pracy to urazy głowy, a 28% śmiertelnych wypadków jest spowodowane właśnie uszkodzeniami mózgoczaszki. Zagrożeniem są zarówno spadające przedmioty, jak i wystające elementy konstrukcyjne czy przemieszczające się obiekty, które mogą powodować obrażenia skóry głowy, kości czaszki, kręgów szyi oraz mózgu. Aby ochronić się przed wyżej wymienionymi zagrożeniami stosuje się hełmy ochronne, potocznie określano jako kaski ochronne, np. kaski budowlane. Ponadto hełmy ochronne spełniają ważną funkcję, jako konstrukcja bazowa dla innych środków ochrony, np. osłony oczu, twarzy, ochronników słuchu czy osłon karku. Najczęściej spotykane typu kasków ochronnych to: hełmy budowlane i przemysłowe, do pracy na wysokościach, dla kanalarzy, górników, leśników, elektromonterów oraz hutników. Czytaj dalej Po co te kaski? O hełmach ochronnych dla różnych grup pracowniczych

Konserwacja i legalizacja gaśnic

Środki gaśnicze są obowiązkowym wyposażeniem każdego budynku, ze szczególnym naciskiem na miejsca pracy oraz wszystkich samochodów. Zwykła gaśnica może skutecznie zapobiec rozprzestrzenianiu się ognia, a co za tym idzie może pomóc uratować nie tylko mienie, ale przede wszystkim ludzkie życie. Aby mieć pewność, że gaśnica nie zawiedzie w najmniej odpowiednim momencie, trzeba pamiętać o jej legalizacji i konserwacji. Warto podkreślić, że takie działania są dodatkowo wymagane przez przepisy prawne. Jednakże nim zajmiemy się użytkowaniem i konserwacją, trzeba zakupić właściwy sprzęt. Ze względu na różny charakter obiektów oraz przypisane do nich klasy zagrożenia pożarniczego wielkość i ilość gaśnic dobierana jest, biorąc pod uwagę m.in.: rodzaj składowanych materiałów, powierzchnię obiektu, odległość między gaśnicami oraz dostęp do sprzętu gaśniczego.

Dlaczego tak ważne jest sprawdzenie stanu gaśnicy

Sprawdzenie stanu technicznego gaśnicy może zagwarantować, ze ta nie zawiedzie nas w czasie pożaru. W przypadku jeśli gaśnice z pewnych względów są niesprawne, osoby odpowiedzialne za legalizację odsyłają ją do remontu lub zalecają zakup nowej. Remont gaśnicy obejmuje wymianę środka gaśniczego, malowanie, badanie wytrzymałości zbiornika oraz inne czynności zalecane przez producenta. Należy pamiętać, że przegląd gaśnic musi być przeprowadzany w okresach zgodnych z instrukcją producenta i nie rzadziej niż raz do roku. Ponadto jeśli gaśnica znajduje się w pomieszczeniach o dużej wilgotności lub w otoczeniu oparów chemicznych, zaleca się konserwację co pół roku, a nawet częściej.

Dane po przeglądzie

Po przeglądzie gaśnica zostaje oklejona kontrolką serwisową. Kontrolka oznacza, że osoba wykonująca przegląd stwierdza, że gaśnica przeciwpożarowa jest sprawna technicznie oraz, że spełnia wymagania odpowiednich norm. Na kontrolce znaleźć można takie informacje jak: nazwa i adres firmy wykonującej przegląd gaśnic, imię i nazwisko konserwatora, datę wykonania przeglądu lub naprawy oraz datę następnego badania.

Działanie systemów detekcji gazów

Jednym z najważniejszych aktów prawnych regulujących stosowanie urządzeń do pomiaru i wykrywania stężenia gazów toksycznych i wybuchowych jest rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków i innych obiektów budowlanych i terenów oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ponadto znajdziemy również liczne przepisy i instrukcje, które określają zasady stosowania urządzeń do wykrywania i pomiaru stężeń gazów. Wśród urządzeń zapobiegających wybuchom znajdziemy między innymi elektroniczne systemy detekcji gazów wybuchowych.

Jak działa detektor gazu

Detektor wykorzystywany jest do pomiaru stężenia gazu w powietrzu. Wykryje on zarówno gaz ziemny, jak płynny oraz opary benzyny. Kiedy nasycenie trujących substancji jest niebezpieczne, systemy alarmujące zostają załączone. Na podobnej zasadzie detektor wykrywa czad. Detektory są zazwyczaj połączone z zaworami gazowymi i w przypadku przekroczenia normy odcinają dopływ gazu. Natomiast podłączony do systemu wentylator usprawnia wymianę powietrza w pomieszczeniu. Miejsce zamontowania czujnika zależy od tego, jaki gaz może zagrażać życiu. W przypadku pomieszczeń, które mogą zostać wypełnione metanem, czyli gazem lżejszym od powietrza, detektory gazu powinny zostać umieszczone około 30 cm pod sufitem. Należy pamiętać, że muszą być one powieszone z dala od otworów wentylacyjnych, okien i drzwi. W przypadku gazów ciężkich detektory należy umieścić około 30 cm nad ziemią, oczywiście w odpowiedniej odległości od drzwi i okien. W przypadku możliwości zatrucia się tlenkiem węgla, czyli gazem o podobnej ciężkości, co powietrze, czujnik powinien znaleźć się na wysokości około 180 cm.

Prawidłowo działający system

Aby system detekcji działał prawidłowo nie wystarczy jedynie ustawienie czujników w odpowiednich miejscach. Bardzo ważne jest także prawidłowe wykonanie całej instalacji oraz zgodna z instrukcją eksploatacja systemu. Urządzenia muszą być odłączone zgodnie z instrukcją, połączone przy użyciu właściwych materiałów. Ponadto ważne jest staranne, zgodne z przepisami wykonanie. Aby system działał bez zarzutów równie ważne jest przestrzeganie zasad określonych w instrukcji obsługi. Konieczne jest przestrzeganie terminów kalibracji oraz kontroli pracy systemów i wymiany akumulatorów.

Odzież ochronna i robocza – różnice

Dla wielu osób odzież ochronna jest synonimem odzieży roboczej. Niestety zamienne używanie tych dwóch pojęć jest błędem. Przepisy BHP, które znaleźć można w Kodeksie Pracy, jasno określają jakie są różnice pomiędzy tymi dwoma typami ubrań pracowniczych. Warto podkreślić, że ubrania robocze nie wymagają odpowiednich certyfikatów, natomiast odzież ochronna musi posiadać certyfikowanie, które potwierdza ochronę przed danym niebezpieczeństwem.

Przeznaczenie odzieży roboczej

Odzież robocza ma za zadanie zabezpieczyć przed czynnikami, które nie zagrażają zdrowiu pracownika. Ma na celu zastąpienie własnych ubrań przed zabrudzeniem lub zniszczeniem. Do odzieży roboczej zalicza się również wszelkie ubrania reklamowe, które mają w jakiś sposób promować i charakteryzować konkretną firmę i branżę. Według kodeksu pracy odzież roboczą zaleca się w przypadku, kiedy pracownik może silnie ubrudzić się substancjami nieszkodliwymi dla zdrowia lub występują czynniki powodujące przyspieszone niszczenie odzieży. Ważnym aspektem korzystania z odzieży roboczej jest również sytuacja, w której konieczna jest specjalna czystość powstałego produktu. W zależności od tego, jaki rodzaj pracy jest wykonywany do odzieży roboczej zalicza się pojedyncze elementy garderoby: kask, obuwie, okulary lub cały komplet ubrań. Do odzieży roboczej zalicza się również ubrania jednorazowe.

Zastosowanie odzieży ochronnej

W przypadku doboru ubrań ochronnych kryteria są nieco inne. Przede wszystkim ten typ odzieży ma za zadanie chronić pracowników przed różnymi niebezpieczeństwami, jakie zagrażają mu w miejscu pracy. Odzież ochronną należy nosić podczas wykonywania czynności, podczas których występuje ryzyko uszkodzenia ciała lub przedostania się do skóry niebezpiecznych substancji. Ryzyko takiej sytuacji niesie ze sobą wysoka lub niska temperatura, wilgoć, ogień, żrące substancje, opary i gazy chemiczne, hałas oraz obsługa niektórych sprzętów mechanicznych. Wedle tych zagrożeń odzież ochronną można podzielić na: niepalną, kwasoodporną, wodoodporną, antyelektrostatyczną, chroniącą przed czynnikami mechanicznymi, odzież ostrzegawczą.

Kurtki i kamizelki odblaskowe – kto powinien je nosić?

Kurtki i kamizelki odblaskowe kojarzone są przede wszystkim ze zwiększeniem widoczności na drodze, dlatego uważa się, że stosowane są jedynie przez pracowników służb drogowych odpowiedzialnych za odśnieżanie i sprzątanie oraz z robotnikami wykonującymi roboty drogowe. Oczywiście są one niezbędne zarówno dla osób wykonujące te zawody jak i, w niektórych przypadkach, dla użytkowników dróg. Jednakże istnieją również branże, w których warto posiadać odzież odblaskową, nawet jeśli nie przewidują tego przepisy dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy. Ponadto trzeba pamiętać, że od momentu wejścia w życie nowelizacji ustawy o ruchu drogowym każda osoba poruszająca się po zmroku poza terenem zabudowanym zobowiązana jest do posiadania elementów odblaskowych, zapewniających prawidłową widoczność na drodze.

Obowiązek posiadania kamizelki odblaskowej

Kamizelka odblaskowa jest odzieżą ochronną z taśmami posiadającymi właściwości odblaskowe i kolor łatwo odróżnialny od tła. Po zapadnięciu zmroku pieszy bez elementów odblaskowych jest widoczny dla kierowcy w światłach mijania z odległości zaledwie 20-30. To odległość, która nie zawsze pozwala na wykonanie manewru i uniknięcie potrącenia pieszego. Użytkownik drogi ubrany w kamizelkę odblaskową widoczny jest natomiast już z odległości 130-150 m. Jednakże, aby zmniejszyć ryzyko potrącenia, należy pamiętać, że elementy odblaskowe muszą być umieszczone na wysokości, na której znajdą się w zasięgu reflektorów. W wielu krajach wymagane jest wożenie kamizelki odblaskowej w samochodzie. W Polsce nie jest to wymagane, jednakże jej noszenie, szczególnie po zmroku znacznie podnosi bezpieczeństwo po zmroku.

Kto powinien nosić odzież odblaskową

Istnieją jednak zawody, w których posiadanie odzieży odblaskowej jest wymagane przepisami. Do grupy tej należą wspominani wcześniej drogowcy, ale równie ratownicy górscy i pracownicy transportu. W przypadku ratowników górskich, ubrania z elementami odblaskowymi poprawiają bezpieczeństwo ratowników, biorących udział w akcji. Po drugie, czynią ich bardziej widocznych dla turystów, którzy czekają na pomoc. Równie istotne jest korzystanie z odzieży odblaskowej przez kierowców samochodów dostawczych podczas załadunku i rozładunku towarów. Podobne zalecenia dotyczą kierowców wózków widłowych.

Znaczenie kasków ochronnych na budowie

W razie kontroli brak kasku karany jest mandatem w wysokości 500 zł, w razie nieszczęśliwego wypadku i urazu głowy, cena, którą płaci pracownik, jest wielokrotnie wyższa… Dlatego, we własnym interesie, nie powinniśmy bagatelizować zagrożeń na budowie, zwłaszcza, że statystyki pokazują iż 5% wszystkich wypadków przy pracy spowodowane jest właśnie brakiem noszenia kasku.

Funkcje kasku ochronnego

Kask ochronny ma za zadanie zabezpieczyć osoby przebywające na budowie przed groźnymi urazami i zminimalizować ryzyko związane z wypadkami przy pracy i zdarzeniami losowymi. Do głównych funkcji kasku budowlanego należy:

  • ochrona głowy przed spadającymi przedmiotami,
  • ochrona głowy przed uderzeniami (np. o elementy rusztowania),
  • ochrona przed udarem słonecznym,
  • ochrona przed porażeniem prądem i wysoką temperaturą (w zależności od modelu kasku).

Należy pamiętać, że każda osoba na terenie budowy powinna posiadać kask, a nie tylko pracownicy przebywający w miejscach podwyższonego ryzyka. Do najczęstszych urazów spowodowanych brakiem kasku należą:

  • rozcięcia i obrażenia głowy,
  • pęknięcie czaszki,
  • uszkodzenia górnego odcinka kręgosłupa,
  • wstrząśnienie mózgu.

Kolory kasków budowlanych

Przechodząc koło budowy możemy zauważyć paradę panów w różnokolorowych kaskach. Kolor kasku ochronnego nie wynika jednak z upodobania jego użytkownika tylko z funkcji, jaką pełni na budowie. Dzięki kolorystyce kasków, pracownicy szybko mogą ocenić gdzie znajduje się inżynier, a gdzie szeregowi współpracownicy.

Kolory kasków budowlanych:

  • biały kask – kierownik budowy, inżynier budowy, inspektor nadzoru;
  • żółty kask – pracownik fizyczny;
  • czerwony kask – goście na budowie oraz praktykanci;
  • niebieski kask – operatorzy maszyn, osoby pracujące na wysokościach, elektrycy, energetycy;
  • zielony kask – pracownik BHP;
  • pomarańczowy kask – geodeta;
  • kask czarny – architekt, inspektor nadzoru autorskiego.

Szkolenie z pierwszej pomocy w zakładzie pracy

Jakie są obowiązki osoby wyznaczonej do udzielenia pierwszej pomocy w zakładzie pracy? W jaki sposób wyznacza ją pracodawca i jakie szkolenia musi posiadać wyznaczona osoba? 

Każdy zakład musi mieć wyznaczone i przeszkolone osoby do udzielania pierwszej pomocy przedlekarskiej. Obowiązek wyznaczenia takiej osoby spoczywa na pracodawcy i jest zapisany zarówno w Kodeksie Pracy, jak i rozporządzeniach w sprawie ogólnych przepisów BHP.

Osoba wyznaczona do udzielania pierwszej pomocy na terenie zakładu pracy powinna zająć się obsługą punktów pierwszej pomocy i apteczek. Ważne jest, żeby przed podjęciem tej odpowiedzialnej funkcji została przeszkolona. Przed wytypowaniem odpowiedniej ilości pracowników na szkolenie z zakresu udzielania pierwszej pomocy, pracodawca powinien poinformować wytypowanego kandydata o swoim zamiarze.

Jest to ważne, ponieważ może się okazać, że ta osoba nie posiada odpowiednich predyspozycji do podjęcia działań w zakresie pierwszej pomocy. Musi być to osoba zdeterminowana i odważna, która w razie potrzeby udzieli pomocy przedlekarskiej i nie straci przytomności na widok krwi albo urazów osoby poszkodowanej.

Szkolenia z pierwszej pomocy

Szkolenia z pierwszej pomocy prowadzone są według różnych programów. W ofercie firm przeprowadzających kursy znajdziemy szkolenie 5 godzinne, 16-20 godzinne, a nawet kompleksowy kurs kwalifikowanej pierwszej pomocy, który trwa ok. 70 godzin. Przed wybraniem firmy, warto spytać się jakimi programami dysponują i czy w trakcie szkolenia odbywają się zajęcia praktyczne (jak np. ćwiczenia na fantomach do nauki resuscytacji krążeniowo – oddechowej.

Wszystkie osoby zainteresowane szkoleniami z pierwszej pomocy dla pracowników, zachęcamy do kontaktu z naszą firmą. W trakcie szkoleń, nasi eksperci nie ograniczają się do samej teorii. Uczestnicy kursy zdobywają także wiedzę w formie ćwiczeń. Dzięki temu, dokładnie rozumieją, jakie kroki należy podjąć  w różnych, niebezpiecznych dla życia i zdrowia sytuacjach.

Jak działa system sygnalizacji pożaru?

System sygnalizacji pożaru (w skrócie SSP) to zbiór urządzeń (czujniki dymu, czujniki ciepła, sygnalizatory i centrala alarmowa) mających za zadanie samoczynnie wykryć pożar, włączyć alarm i automatycznie powiadomić jednostkę straży pożarnej albo zainicjować inne działania zmierzające do zmniejszenia skutków pożaru.

Najważniejszym zadaniem SSP jest szybkie wykrycie powstającego pożaru, zanim rozwinie się do rozmiarów trudnych do jego opanowania. Dzięki szybkiemu wykryciu dymu i ognia, możliwa jest bezpieczna ewakuacji budynku i szybkie podjęcie akcji gaśniczej.

System sygnalizacji pożaru powinien działać niezależnie od innych systemów, tak aby nie wpływały one na jego sprawne działanie. Jedyną dozwoloną płaszczyzną integracji z innymi systemami bezpieczeństwa jest oprogramowanie.

Gdzie warto zamontować SSP

Instalacja systemów sygnalizacji pożaru jest opłacalna wszędzie tam, gdzie istnieje podwyższone ryzyko wystąpienia pożaru. Systemy SSP działają w oparciu o rozmieszczone w poszczególnych pomieszczeniach czujki pożarowe, które reagują na dym, wzrost temperatury lub płomienie. Sygnał z czujki trafia do centrali pożarowej, gdzie pokazuję się informacja, która czujka wykryła zagrożenie. Dzięki temu, możliwe jest natychmiastowe podjęcie działania.

System może również automatycznie powiadomić najbliższą jednostkę straży pożarnej oraz sterować innymi urządzeniami przeciwpożarowymi, takimi jak np. drzwi pożarowe albo klapy oddymiające. SSP najczęściej stosowany jest w budynkach, w których jest duże skupisko ludzi albo znajdują się cenne dobra materialne, takich jak: szkoły, teatry, muzea, akademiki, hotele, biblioteki, serwerownie, hale produkcyjno-magazynowe czy banki.

Jak działa system oddymiania

System oddymiania przeznaczony jest do odprowadzania gazu, dymu i gorącego powietrza w przypadku pożaru. Wykorzystuje się do tego specjalne otwory oddymiające (okna i klapy dymowe), otwierane w przypadku zaistnienia zagrożenia. Instalacja oddymiania umożliwia mieszkańcom bezpieczną ewakuację z budynku poprzez klatkę schodową.

Kiedy system się uruchamia?

Systemem oddymiania może być wyzwolony przez czujkę dymową, przycisk oddymiania albo zewnętrzne urządzenia wyzwalające. Dla zwiększenia naturalnego ciągu, w dolnych częściach budynku montowane są dodatkowe elementy otwieralne, które zwiększają dopływ świeżego powietrza. Dla przeprowadzenia bezpiecznej ewakuacji, duże znaczenie ma jak najszybsze otwarcie klap i okien w górnej części budynku oraz urządzeń doprowadzających powietrze z zewnątrz (są to np. okna napowietrzające), dlatego system powinien włączać się automatycznie po wykryciu zadymienia.

Elektryczny system oddymiania

Bardzo popularnym i nowoczesnym rozwiązaniem jest instalacja elektrycznych systemów oddymiania, które sterowane są centralnie i mogą oprócz odprowadzania dymu i gorąca służyć również do codziennej, naturalnej wentylacji pomieszczeń. Napęd elektryczny daje użytkownikom maksymalny poziom bezpieczeństwa i komfortu. System elektryczny cechują m.in.:

  • szybkie włączanie systemu przez czujki pożarowe,
  • stały monitoring parametrów systemu,
  • łatwe zintegrowanie systemu oddymiania z innymi systemami w obiekcie,
  • konserwacja systemu bez zużycia dodatkowych materiałów,
  • centralne sterowanie systemem.

Instalacja systemów oddymiania

Sprawny system oddymiania musi zostać dobrze zamontowany, a jego elementy połączone ze sobą w taki sposób, żeby zapewniały niezawodną kontrolę całego systemu w obiekcie. Wybierając poszczególne komponenty systemu, najważniejsza jest ich kompatybilność z resztą elementów i innymi instalacjami. Instalacje systemów oddymiania muszą przeprowadzić osoby z odpowiednim doświadczeniem. Oprócz montażu urządzeń i uruchomienia systemu, powinny także przeszkolić z jego działania użytkowników końcowych.